غذای گرم رو بذاریم یخچال یا نه؟
آیا واقعاً باید صبر کنیم غذا کاملاً سرد شود و بعد آن را داخل یخچال بگذاریم؟ در این راهنما می‌بینیم چرا عمق و اندازه ظرف روی سرعت خنک‌شدن غذا اثر دارد، غذای باقی‌مانده را چطور نگهداری کنیم و چه زمانی قابلمه بزرگ انتخاب مناسبی نیست.
غذای گرم را می‌توان داخل یخچال گذاشت؟ اشتباهی که ممکن است غذا را دیرتر خنک کند
احتمالاً این جمله را شنیده‌اید:
«غذای گرم رو داخل یخچال نذار؛ صبر کن کاملاً سرد بشه.»
برای همین گاهی قابلمه غذا بعد از شام مدت زیادی روی اجاق یا کابینت می‌ماند تا به دمای محیط برسد و بعد داخل یخچال گذاشته می‌شود.
اما این توصیه به این شکل دقیق نیست.
مسئله اصلی این نیست که غذا هنگام ورود به یخچال «گرم» باشد؛ مسئله این است که غذای پخته‌شده چقدر سریع خنک و در شرایط مناسب نگهداری شود.
آیا گذاشتن غذای گرم در یخچال به یخچال آسیب می‌زند؟
طبق راهنمای FDA، غذای گرم را می‌توان داخل یخچال قرار داد و این کار به خودی خود به یخچال آسیب نمی‌زند.
اما یک نکته مهم وجود دارد:
اگر مقدار زیادی غذا دارید، بهتر است همه آن را داخل یک قابلمه بزرگ و عمیق در یخچال نگذارید.
غذای موجود در مرکز یک ظرف بزرگ نسبت به غذایی که در چند ظرف کم‌عمق تقسیم شده، دیرتر خنک می‌شود.
به همین دلیل برای باقی‌مانده غذای زیاد، تقسیم‌کردن غذا به مقدارهای کوچک‌تر و استفاده از ظروف کم‌عمق روش مناسب‌تری برای خنک‌شدن سریع است.
چرا عمق ظرف مهم است؟
یک قابلمه بزرگ خورش یا برنج را تصور کنید.
سطح بیرونی غذا شروع به سردشدن می‌کند، اما قسمت‌های داخلی حجم بزرگ غذا همچنان گرما را برای مدت بیشتری حفظ می‌کنند.
حالا همان مقدار غذا را بین چند ظرف کم‌عمق تقسیم کنید.
سطح بیشتری از غذا امکان انتقال گرما پیدا می‌کند و فاصله مرکز غذا تا محیط سرد اطراف کمتر می‌شود.
در نتیجه غذا سریع‌تر و یکنواخت‌تر خنک می‌شود.
پس وقتی درباره ظرف نگهداری غذای باقی‌مانده صحبت می‌کنیم، فقط جنس، زیبایی یا حجم اسمی ظرف مهم نیست.
شکل و عمق ظرف هم می‌تواند کاربرد واقعی آن را تغییر دهد.
اشتباه رایج: قابلمه را ساعت‌ها بیرون بگذاریم تا کاملاً سرد شود
این همان جایی است که یک توصیه قدیمی می‌تواند نتیجه معکوس بدهد.
FDA توصیه می‌کند مواد غذایی فسادپذیر و باقی‌مانده غذا حداکثر ظرف ۲ ساعت پس از پخت یا تهیه، در یخچال یا فریزر قرار گیرند.
در شرایط محیطی بسیار گرم، بالاتر از حدود ۳۲ درجه سانتی‌گراد، این زمان به ۱ ساعت کاهش پیدا می‌کند.
بنابراین «صبر کن غذا کاملاً هم‌دمای اتاق شود» قانون مناسبی نیست.
اگر این انتظار باعث شود غذای فسادپذیر مدت زیادی بیرون از یخچال باقی بماند، انتخاب بهتری نکرده‌ایم.
پس با یک قابلمه بزرگ غذای گرم چه کنیم؟
اگر مقدار غذا زیاد است، لازم نیست منتظر بمانید کل قابلمه ساعت‌ها روی کابینت سرد شود.
به‌جای آن:
۱. غذا را به مقدارهای کوچک‌تر تقسیم کنید.
۲. برای خنک‌شدن سریع‌تر از ظروف کم‌عمق استفاده کنید.
۳. غذا را در زمان مناسب داخل یخچال قرار دهید.
۴. یخچال را بیش از حد پر نکنید؛ گردش هوای سرد برای حفظ دمای مناسب اهمیت دارد.
این روش مخصوصاً بعد از مهمانی یا زمانی که مقدار زیادی خورش، برنج یا غذای پخته باقی مانده کاربردی است.
هر ظرف بزرگی برای باقی‌مانده غذا انتخاب خوبی نیست
هنگام خرید ظرف نگهداری غذا معمولاً اولین سؤال این است:
«چند لیتر جا می‌گیرد؟»
اما برای غذای پخته‌شده یک سؤال دیگر هم ارزش پرسیدن دارد:
ظرف چقدر عمیق است؟
گاهی یک ظرف بسیار بزرگ برای نگهداری بعضی مواد خشک کاربردی است، اما برای خنک‌کردن سریع حجم زیادی از غذای گرم بهترین انتخاب نیست.
ممکن است تقسیم همان غذا بین دو یا چند ظرف کوچک‌تر و کم‌عمق منطقی‌تر باشد.
بنابراین خرید یک ست ظرف با چند اندازه مختلف، زمانی ارزشمند است که واقعاً از سایزهای مختلف آن برای کاربردهای متفاوت استفاده کنید؛ نه صرفاً چون تعداد قطعات بیشتری دارد.
دمای یخچال هم مهم است
ظرف مناسب نمی‌تواند یک یخچال بیش از حد گرم را جبران کند.
FDA توصیه می‌کند دمای یخچال ۴ درجه سانتی‌گراد یا پایین‌تر باشد.
نکته جالب این است که عددی که روی ولوم یا نمایشگر یخچال می‌بینید همیشه بهترین راه برای اطمینان از دمای واقعی فضای داخلی نیست.
استفاده از دماسنج مخصوص یخچال می‌تواند کمک کند بفهمید دمای واقعی فضای نگهداری چقدر است.
همچنین یخچال را آن‌قدر پر نکنید که گردش هوای سرد بین مواد غذایی مختل شود.
غذای باقی‌مانده چند روز در یخچال می‌ماند؟
یک اشتباه دیگر این است که فقط به ظاهر و بوی غذا اعتماد کنیم.
برای بسیاری از غذاهای پخته و باقی‌مانده، USDA توصیه می‌کند آنها را در یخچال طی ۳ تا ۴ روز مصرف کنید.
اگر می‌دانید در این مدت غذا مصرف نمی‌شود، فریزکردن به‌موقع می‌تواند انتخاب مناسب‌تری باشد.
این بازه یک قانون برای تک‌تک مواد غذایی دنیا نیست؛ نوع غذا و شرایط نگهداری اهمیت دارد. برای مواد غذایی خاص بهتر است راهنمای اختصاصی نگهداری همان ماده بررسی شود.
ظرف دربسته مهم است؛ اما زمان و دما مهم‌ترند
ظرف نگهداری مناسب به محافظت غذا، جلوگیری از نشت و کاهش انتقال بو کمک می‌کند.
اما خرید بهترین ظرف بازار هم نمی‌تواند غذایی را که مدت زیادی در دمای نامناسب رها شده، دوباره ایمن کند.
به همین دلیل هنگام نگهداری غذای باقی‌مانده این چهار عامل را کنار هم ببینید:
زمان + دمای یخچال + حجم غذا + شکل ظرف
نه فقط «درب ظرف».
نکته تاپ پلاسکو 🌿
دفعه بعد که مقدار زیادی غذا از شام باقی ماند، لازم نیست قابلمه را ساعت‌ها بیرون بگذارید تا کاملاً سرد شود.
اگر حجم غذا زیاد است، آن را بین چند ظرف کم‌عمق‌تر تقسیم کنید و به‌موقع داخل یخچال قرار دهید.
و دفعه بعد که ظرف نگهداری غذا می‌خرید، فقط ظرفیت را نبینید.
از خودتان بپرسید:
«این ظرف قرار است چه غذایی را نگه دارد و شکل و عمقش برای آن کاربرد مناسب است؟»
گاهی انتخاب درست ظرف، خرید ظرف بزرگ‌تر نیست؛ انتخاب ظرف متناسب با کاری است که واقعاً قرار است انجام دهد.
